Шрифт:
Я н к а. 3 ахвотай. Хоць раз паскачаце і вы пад маю дудку.
Грае вальца. Пачынаецца танец: Мікіта — з Дамай, Спраўнік — з Настай, Пан — з Гануляй, Поп, Гарошка і Аленка не танцуюць. Вальц з фігурамі, без шаржу, крыху пануры.
Д а м а. (як скончылі танец, да Мікіты). Вы, мусье рэгістратар, праўдзівы артысты ў вальцы. Я ачаравана вашымі віртуознымі па.
М і к і т а. Мадам-сіньёра, вы цераз лад ка мне міласцівы. Калі і выходзіць у мяне такое-сякое, меджду протчым, па, то мушу быць удзячным нашаму з Юраўскай вуліцы танц-клясісту Грачаніну. У яго я скончыў курс гэтых навук.
Д а м а. Я заўважыла адразу, што вы прайшлі добрую адукацыю.
Паўза.
С п р а ў н і к. Выражаючыся на сучасны лад, бяру сабе слова і ўношу пропозыцыю пакінуць спрэчкі і без рэзолюцыі пайсці дамоў.
М і к і т а. Я протэстую, меджду протчым!
Д а м а. Мусье Зносілов, наша большасць.
М і к і т а. Паддаюся, толькі ж не большасці, а вашаму аднаму голасу, мадам-сіньёра.
Госці падымаюцца, адвітваюцца і апранаюцца ў прынесеныя Мікітам вопраткі. Поізноў падтыкае полы, каб выглядаць па-цывільнаму.
М і к і т а. (перад выходам гасцей). Мадамы і мусьі! мы з мамашай, меджду протчым, вас нямножка правядзём. (Выйшлі.)
З'ява XIV
Янка, Аленка, Гарошка.
А л е н к а (пырснуўшы смехам). Ха-ха-ха! Ну і Панскае ігрышча дык ігрышча! Ха-ха-ха!
Г а р о ш к а (выняушы люльку з зубоу). Цьфу! Няма на іх доўгай пугі.
Я н к а. Але дзядзька густа іх сваёй піпкай падкурваў. Бачыў, як насамі круцілі ды кіхалі.
Гарошка. А як іначай з гэткімі? — куралём іх, куралём! Шкада толькі, што маці гэтага імянінніка ў гэтакую кампанію ўпуталася.
А л е н к а (з удаваным смуткам). Не ляжыць у таткі сэрца да іх, ой не ляжыць!
Я н к а. ЦІкава, да каго ж у цябе, Аленка, сэрца ляжыць?
А л е н к а. Вы ўжо аб гэтым павінны ведаць з майго лісту.
Я н к а. А так: да навукі і навучання.
А л е н к а. Але ж! Вучыцца і навучаць, навучаць і вучыцца. Вось да чаго мае сэрца ляжыць.
Я н к а. Не была б то мая найздальнейшая вучаніца.
А л е н к а. Ды яшчэ, як вы казалі,— беларускага роду. Ха-ха-ха! Перахваліце, П а н е настаўнік. Але ведаеце, што… як…
Я н к а. Не, не ведаю.
А л е н к а. Няможна перабіваць, Пане настаўнік, калі іншы хто гавора.
Я н к а. Ого! Мы нават сур'ёзнымі зрабіліся.
А л е н к а. Дык вось што. Як выехалі вы з Дуброўкі, я ў шапку не спала і паехала ў Вільню!
Я н к а. Аж у Вільню!
Г а р о ш к а. А так, аж у Вільню, Пане настаўнік.
А л е н к а. Там праслухала настаўніцкія курсы, і цяпер я — ваш таварыш: я таксама настаўнік!
Я н к а. (жартаўліва). Вельмі прыемна пазнаёміцца з новым канкурэнтам у маёй профэсй.
А л е н к а. А цяпер я хачу вучыцца на курсістку, потым на доктара…
Я н к а. А далей?
А л е н к а. Далей… не ведаю. Але дзеля гэтай мэты мяне татка і ў Менск да вас прытарабаніў.
Я н к а. Адно трохі не ў час.
А л е н к а. Не ў час?
Я н к а. Так! Гэтыя новыя акупанты ды іншыя згрызоты не даюць табе спакойна працаваць у Менску. На маю думку, найлепей пакуль што ехаць на вёску і там прывучаць да навукі людзей і самой ад іх вучыцца. Бо я таксама выязджаю на вёску.
А л е н к а. I вы? Ну што ж? на вёску дык на вёску! Нават хоць у пекла, калі вы параіце…
Я н к а. О, там вельмі горача! Значыцца, згода?
А л е н к а. (падаючы руку). Згода!
Я н к а. Не адкладаючы справы ў доўгі мех, лахі пад пахі ды яшчэ заўтра — марш на свежае паветра!
А л е н к а. Але і кніжак з сабой набяром?
Я н к а. Абавязкова!
А л е н к а. (як бы саромеючыся, спускаючы вочы, сціха). Але толькі — беларускіх, дзядзька настаўнік!
Я н к а. Аб іншых і рэчы быць не можа.
Кароткая паўза.
Г а р о ш к а. (да Аленкі). А ты, сарока, калі ўжо адсакатала свае, аддала б настаўніку тое, што прывезла.